หลายคนเคยขอใบกำกับภาษีที่ร้านค้า แล้วได้สลิปใบเล็กที่เขียนว่า "ใบกำกับภาษีอย่างย่อ" มา แต่ฝ่ายบัญชีกลับบอกว่าใช้ใบนี้เป็นภาษีซื้อไม่ได้ เหตุผลคือกฎหมายแบ่งใบกำกับภาษีเป็นสองแบบหลัก และแต่ละแบบใช้ต่างกัน
บทความนี้เทียบ ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ กับ ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ให้เห็นชัด ว่าใครออกแบบไหนได้ และผู้ซื้อต้องขอแบบไหน
ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ คืออะไร
ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบคือใบกำกับภาษีที่มีรายการครบตาม มาตรา 86/4 แห่งประมวลรัษฎากร ผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มทุกรายออกได้
จุดเด่นคือระบุ ชื่อ ที่อยู่ของผู้ซื้อ และ แยกจำนวนภาษีมูลค่าเพิ่มออกจากมูลค่าสินค้า ให้เห็นชัด
นอกจากนี้ ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 199) ยังกำหนดให้ใบกำกับภาษีที่ออกตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2558 ต้องระบุเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อที่เป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน และระบุสำนักงานใหญ่หรือสาขาด้วย
ใบกำกับภาษีอย่างย่อ คืออะไร
มาตรา 86/6 ให้สิทธิ ผู้ประกอบการจดทะเบียนที่ประกอบกิจการค้าปลีก ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อได้ โดยให้อธิบดีเป็นผู้กำหนดลักษณะของกิจการค้าปลีก
คู่มือใบกำกับภาษีของกรมสรรพากรอธิบายว่า ผู้ที่ออกใบอย่างย่อได้คือผู้ประกอบการค้าปลีกซึ่งขายสินค้าหรือให้บริการแก่บุคคลจำนวนมาก เช่น กรณีที่ผู้ขายรู้ชัดว่าขายให้ผู้บริโภคโดยตรง
รายการในใบกำกับภาษีอย่างย่อตามคู่มือของกรมสรรพากร มีดังนี้
- คำว่า "ใบกำกับภาษีอย่างย่อ" ในที่ที่เห็นได้เด่นชัด
- ชื่อหรือชื่อย่อ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ออก
- หมายเลขลำดับของใบกำกับภาษี และหมายเลขลำดับของเล่ม (ถ้ามี)
- ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการ
- ราคาสินค้าหรือค่าบริการ โดยระบุชัดเจนว่า ได้รวมภาษีมูลค่าเพิ่มไว้แล้ว
- วัน เดือน ปี ที่ออก
- ข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด
ผู้ประกอบการค้าปลีกยังอาจใช้เครื่องบันทึกการเก็บเงิน (POS) ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อได้ ถ้าได้รับอนุมัติจากอธิบดีและปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
ตารางเปรียบเทียบ
| หัวข้อ | ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ | ใบกำกับภาษีอย่างย่อ |
|---|---|---|
| ฐานกฎหมาย | มาตรา 86/4 | มาตรา 86/6 |
| ผู้มีสิทธิออก | ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT | ผู้ประกอบการจดทะเบียนที่ประกอบกิจการค้าปลีก |
| ชื่อ ที่อยู่ผู้ซื้อ | ต้องมี | ไม่ต้องมี |
| เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อ | ต้องมี ถ้าผู้ซื้อเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน (ประกาศฯ ฉบับที่ 199) | ไม่ต้องมี |
| การแสดงภาษี | แยกจำนวน VAT ออกจากมูลค่าให้ชัด | แสดงราคารวม VAT และระบุว่ารวมภาษีแล้ว |
| ชื่อผู้ขาย | ชื่อเต็ม ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี | ชื่อหรือชื่อย่อ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี |
| ผู้ซื้อใช้เป็นภาษีซื้อ | ได้ ถ้ารายการถูกต้องครบถ้วน | ไม่ได้ (เป็นภาษีซื้อต้องห้าม) |
| เหมาะกับ | ขายให้ธุรกิจ (B2B) | ขายปลีกให้ผู้บริโภคจำนวนมาก |
ผู้ซื้อนำภาษีซื้อจากใบอย่างย่อไปหักได้ไหม
ไม่ได้ คู่มือใบกำกับภาษีของกรมสรรพากรระบุว่า ผู้ประกอบการจดทะเบียนที่ได้รับใบกำกับภาษีอย่างย่อ จะนำภาษีซื้อตามใบนั้นไปหักออกจากภาษีขายไม่ได้
ถ้าผู้ซื้อต้องการใช้สิทธิภาษีซื้อ คู่มือแนะนำให้ เรียกร้องใบกำกับภาษีแบบเต็มรูป จากผู้ขาย ในทางปฏิบัติ ควรแจ้งชื่อบริษัท ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี และสาขาให้ผู้ขายตั้งแต่ตอนซื้อ
เคล็ดลับสำหรับ SME
- ขายให้ธุรกิจ ควรออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบเสมอ ลูกค้าจะได้ใช้สิทธิภาษีซื้อ
- ร้านค้าปลีก ที่ออกใบอย่างย่อเป็นหลัก ควรเตรียมวิธีออกใบเต็มรูปไว้ด้วย สำหรับลูกค้าที่ขอ
- ฝ่ายจัดซื้อ ควรตรวจทุกใบว่าได้ใบเต็มรูป ชื่อบริษัทสะกดถูก เลขภาษีครบ 13 หลัก และระบุสาขาถูกต้อง ก่อนส่งให้ฝ่ายบัญชี
สรุป
ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบคือเอกสารหลักสำหรับการขายระหว่างธุรกิจ ส่วนใบกำกับภาษีอย่างย่อเหมาะกับการขายปลีก แต่ผู้ซื้อนำภาษีซื้อไปหักไม่ได้
ใน XBalance คุณสามารถออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ ใบเสร็จรับเงิน และใบแจ้งหนี้ ได้จากระบบเดียว พร้อมเทมเพลต PDF ที่ใส่โลโก้ ลายเซ็น และตรายางได้ และคำนวณ VAT 7% ให้ ดูเพิ่มเติมที่ ฟีเจอร์
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีหรือกฎหมายเฉพาะกรณี โปรดตรวจสอบกับกรมสรรพากรหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ
ข้อมูล ณ กันยายน 2569
แหล่งอ้างอิง
ข้อจำกัดความรับผิด
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายภาษีอากรเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมายหรือทางบัญชีสำหรับกรณีเฉพาะเจาะจงของกิจการใดกิจการหนึ่ง อัตราภาษี วงเงิน กำหนดเวลา และหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ที่กล่าวถึงอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ในภายหลัง ก่อนนำข้อมูลไปใช้ตัดสินใจ กรุณาตรวจสอบความถูกต้องล่าสุดกับกรมสรรพากร (rd.go.th) หรือปรึกษาผู้สอบบัญชี/ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีของท่าน
