รายงานภาษีขาย และ รายงานภาษีซื้อ คือทะเบียนรายการใบกำกับภาษีขายและซื้อของแต่ละเดือนภาษี มาตรา 87 แห่งประมวลรัษฎากรกำหนดให้ ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ทุกราย ต้องจัดทำ (และผู้ที่ขายสินค้าต้องทำรายงานสินค้าและวัตถุดิบด้วย) ต้อง ลงรายการภายในสามวันทำการ นับแต่วันที่ได้มาหรือจำหน่ายสินค้าหรือบริการ และมาตรา 87/3 ให้ เก็บรายงานพร้อมเอกสารประกอบไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี
ตัวเลขในรายงานสองฉบับนี้คือที่มาของยอดภาษีขายและภาษีซื้อที่กรอกใน ภ.พ.30
รายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ คืออะไร
- รายงานภาษีขาย รวบรวมใบกำกับภาษีที่เราออกให้ลูกค้าในเดือนนั้น
- รายงานภาษีซื้อ รวบรวมใบกำกับภาษีที่ได้รับจากผู้ขาย ซึ่งจะนำมาใช้เป็นภาษีซื้อ
- รายงานสินค้าและวัตถุดิบ สำหรับผู้จดทะเบียนที่ประกอบกิจการขายสินค้า
ทั้งสามรายงานเป็นหน้าที่ตามมาตรา 87 ไม่ใช่แค่เอกสารช่วยงานภายใน
ใครต้องทำ และต้องลงรายการเมื่อไร
| ประเด็น | สรุป | ที่มา |
|---|---|---|
| ใครต้องทำ | ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT | มาตรา 87 |
| รายงานสินค้าและวัตถุดิบ | เฉพาะผู้จดทะเบียนที่ขายสินค้า | มาตรา 87 (3) |
| ลงรายการภายใน | 3 วันทำการ นับแต่วันที่ได้มาหรือจำหน่ายออกไปซึ่งสินค้าหรือบริการ (เว้นแต่อธิบดีกำหนดเป็นอย่างอื่น) | มาตรา 87 |
| เก็บไว้ที่ไหน นานเท่าไร | ณ สถานประกอบการที่ทำรายงาน หรือสถานที่ที่อธิบดีกำหนด ไม่น้อยกว่า 5 ปี นับแต่วันยื่นแบบหรือวันทำรายงาน | มาตรา 87/3 |
มาตรา 87/3 ยังให้เก็บ ใบกำกับภาษี สำเนาใบกำกับภาษี และเอกสารประกอบการลงรายงาน ไว้พร้อมกันด้วย
ในรายงานควรมีข้อมูลอะไร
รูปแบบและรายการของรายงานเป็นไปตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากรที่เกี่ยวข้อง ก่อนใช้แบบฟอร์มใด ควรเทียบกับประกาศฉบับล่าสุด ข้อมูลที่ใช้ในทางปฏิบัติมักได้แก่
| คอลัมน์ | รายงานภาษีขาย | รายงานภาษีซื้อ |
|---|---|---|
| วันที่ใบกำกับภาษี | ✓ | ✓ |
| เลขที่ใบกำกับภาษี | ✓ | ✓ |
| ชื่อคู่ค้า | ผู้ซื้อ | ผู้ขาย |
| เลขประจำตัวผู้เสียภาษี + สาขา | ผู้ซื้อ | ผู้ขาย |
| มูลค่าสินค้าหรือบริการ | ✓ | ✓ |
| จำนวนภาษีมูลค่าเพิ่ม | ✓ | ✓ |
หัวรายงานมักระบุชื่อผู้ประกอบการ เลขผู้เสียภาษี สาขา และเดือนภาษี
ความผิดพลาดที่พบบ่อย
- ทำรายงานตอนปลายเดือนทีเดียว ทั้งที่กฎหมายให้ลงภายใน 3 วันทำการ
- ใบกำกับภาษีซื้อข้อมูลไม่ครบ เช่น ไม่มีเลขผู้เสียภาษีหรือสาขาของเรา ควรตรวจก่อนนำมาลงเป็นภาษีซื้อ อ่านรายการที่ใบกำกับภาษีต้องมีได้ที่ ใบกำกับภาษี คืออะไร
- ยอดในรายงานไม่ตรงกับสมุดบัญชี มักเกิดจากคีย์ซ้ำหรือคีย์คนละที่
- ลบหรือแก้รายการย้อนหลังโดยไม่มีร่องรอย ทำให้ตรวจสอบยาก
- ปนใบกำกับภาษีอย่างย่อในรายงานภาษีซื้อ ดูความต่างได้ที่ ใบกำกับภาษีเต็มรูป vs อย่างย่อ
เคล็ดลับ: ลงรายงานทุกครั้งที่ออกหรือได้รับใบกำกับภาษี ไม่รอปลายเดือน เพราะมาตรา 87 ให้ลงรายการภายใน 3 วันทำการ
จากรายงานไปสู่ ภ.พ.30
- ปิดรายงานภาษีขายของเดือน รวมยอดภาษีขาย
- ปิดรายงานภาษีซื้อของเดือน รวมยอดภาษีซื้อที่ใช้สิทธิ์ได้
- ภาษีขาย − ภาษีซื้อ = ภาษีที่ต้องชำระ (หรือชำระเกิน)
- กรอกยอดใน ภ.พ.30 และยื่นภายในกำหนด
ขั้นตอนการยื่นและกำหนดเวลาอยู่ในบทความ ภ.พ.30 คืออะไร
สร้างรายงานภาษีซื้อ ภาษีขาย จากเอกสารจริงด้วย XBalance
ใน XBalance รายงานภาษีซื้อ ภาษีขาย และสรุป ภ.พ.30 สร้างจากเอกสารที่ลงบัญชีแล้ว ไม่ต้องคีย์ซ้ำ เอกสารที่ขาดเลขผู้เสียภาษี ผู้อนุมัติ หรือใบเสร็จ จะถูกแจ้งก่อนปิดงวด และกิจการที่ไม่จด VAT จะไม่เห็นช่อง VAT หรือรายงาน VAT เลย
ดู ราคา หรือ ฟังก์ชันทั้งหมด
สรุป
ผู้จด VAT ต้องทำรายงานภาษีขาย ภาษีซื้อ และรายงานสินค้าและวัตถุดิบถ้าขายสินค้า ลงรายการให้ทันภายใน 3 วันทำการ เก็บไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี และใช้ยอดจากรายงานกรอก ภ.พ.30 ทุกเดือน
XBalance ช่วยจัดระบบข้อมูลและเอกสาร แต่ไม่ใช่การให้คำปรึกษาทางภาษีหรือบัญชี กรณีเฉพาะควรตรวจสอบกับนักบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญภาษีของคุณ ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569
