ภาษีฟรีแลนซ์ คือภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่ฟรีแลนซ์ต้องยื่นจากรายได้ค่าจ้างหรือค่าธรรมเนียมที่ได้รับตลอดปี เงินได้จากงานที่รับทำให้ลูกค้าส่วนใหญ่เป็นเงินได้ตามมาตรา 40(2) ซึ่งมาตรา 42 ทวิ ให้หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ร้อยละ 50 แต่รวมกับเงินเดือนแล้วไม่เกิน 100,000 บาท จากนั้นหักค่าลดหย่อน แล้วคิดภาษีตามอัตราขั้นบันได โดย 150,000 บาทแรกของเงินได้สุทธิได้รับยกเว้น
ระหว่างปี ลูกค้าที่เป็นบริษัทมักหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ก่อน ภาษีส่วนนี้นำมาเครดิตตอนยื่นแบบได้ บทความนี้สรุปตั้งแต่ประเภทเงินได้จนถึงตัวอย่างคำนวณ
เงินได้ของฟรีแลนซ์เป็นประเภทไหน
มาตรา 40 แบ่งเงินได้เป็น 8 ประเภท ฟรีแลนซ์มักเกี่ยวข้องกับ
| ประเภท | ลักษณะ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 40(2) | เงินได้จากหน้าที่หรือตำแหน่งงาน หรือจากงานที่รับทำให้ | ค่าออกแบบ ค่าเขียนบทความ ค่านายหน้า |
| 40(6) | เงินได้จากวิชาชีพอิสระ | กฎหมาย การประกอบโรคศิลปะ วิศวกรรม สถาปัตยกรรม การบัญชี และวิชาชีพอื่นตามที่กำหนด |
| 40(8) | เงินได้จากธุรกิจ การพาณิชย์ หรือกิจกรรมอื่น | ขายสินค้าออนไลน์ งานที่ลงทุนเครื่องมือและวัสดุเป็นธุรกิจ |
ประเภทเงินได้ขึ้นกับลักษณะงานจริง ถ้าไม่แน่ใจ ควรสอบถามกรมสรรพากร เพราะประเภทที่ต่างกันหักค่าใช้จ่ายได้ต่างกัน
ฟรีแลนซ์หักค่าใช้จ่ายได้เท่าไร
สำหรับเงินได้ 40(2) มาตรา 42 ทวิ ให้หักแบบเหมาร้อยละ 50 โดยรวมกับเงินได้ 40(1) แล้วไม่เกิน 100,000 บาท
ตัวอย่าง: ฟรีแลนซ์มีเงินได้ 40(2) ทั้งปี 400,000 บาท
- 50% ของ 400,000 = 200,000 บาท
- แต่หักได้สูงสุด 100,000 บาท
ถ้าคุณมีงานประจำด้วย เพดาน 100,000 บาทนี้ใช้ร่วมกับเงินเดือน ไม่ได้แยกคนละก้อน
ตัวอย่างคำนวณภาษีฟรีแลนซ์ (ตัวเลขสมมติ)
ฟรีแลนซ์โสด มีเงินได้ 40(2) ทั้งปี 400,000 บาท ใช้เฉพาะค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาทตามมาตรา 47
- เงินได้ 400,000 − ค่าใช้จ่าย 100,000 − ค่าลดหย่อน 60,000 = เงินได้สุทธิ 240,000 บาท
- 150,000 บาทแรก ยกเว้น
- ส่วนที่เหลือ 90,000 × 5% = 4,500 บาท
ต้องเทียบวิธีที่สองด้วยไหม
ผู้มีเงินได้ตามมาตรา 40(2) ถึง 40(8) รวมตั้งแต่ 120,000 บาทขึ้นไป ต้องคำนวณภาษีอีกวิธีคือ 0.5% ของเงินได้พึงประเมิน แล้วเสียตามวิธีที่สูงกว่า เว้นแต่ภาษีตามวิธีนี้ไม่เกิน 5,000 บาท ในตัวอย่าง 0.5% ของ 400,000 = 2,000 บาท ไม่เกิน 5,000 บาท จึงใช้ผลจากอัตราขั้นบันได 4,500 บาท
ถูกหัก ณ ที่จ่าย 3% คืออะไร
เมื่อบริษัทจ่ายค่าจ้างทำของหรือค่าบริการให้ฟรีแลนซ์ คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 กำหนดให้บริษัทหักภาษีไว้ในอัตราร้อยละ 3 และออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ ให้ฟรีแลนซ์
ภาษีที่ถูกหักไม่ใช่ภาษีสุดท้าย เป็นการเก็บล่วงหน้า ตอนยื่นแบบประจำปีจะนำมาหักออกจากภาษีที่คำนวณได้ จากตัวอย่าง ถ้าถูกหักไว้ 3% ของ 400,000 = 12,000 บาท แต่ภาษีจริงคือ 4,500 บาท ฟรีแลนซ์ขอคืนได้ 7,500 บาท
อ่านรายละเอียดอัตราหักได้ที่ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร และ 50 ทวิ คืออะไร
ข้อควรระวัง: ลูกค้าจะหักภาษีไว้หรือไม่ก็ตาม ฟรีแลนซ์ยังต้องนำเงินได้ทั้งปีไปยื่น ภ.ง.ด.90 และควรเก็บ 50 ทวิ ทุกใบไว้เป็นหลักฐานเครดิตภาษี
ฟรีแลนซ์ต้องยื่นแบบอะไร เมื่อไร
| แบบ | ใช้เมื่อไร | กำหนด |
|---|---|---|
| ภ.ง.ด.90 | ยื่นประจำปีสำหรับผู้มีเงินได้นอกจากเงินเดือนอย่างเดียว | ภายใน 31 มีนาคมของปีถัดไป |
| ภ.ง.ด.94 | ยื่นครึ่งปี เฉพาะผู้มีเงินได้ 40(5) ถึง 40(8) | ภายใน 30 กันยายน |
เงินได้ 40(2) ไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 แต่ถ้ามีรายได้ประเภท 40(8) ด้วย เช่น ขายสินค้า ต้องยื่นครึ่งปีสำหรับส่วนนั้น
ออกเอกสารฟรีแลนซ์ด้วย XBalance
XBalance ใช้ได้ทั้งในนามบุคคลหรือฟรีแลนซ์ ไม่ต้องจดบริษัทก่อน ออกใบเสนอราคาและใบแจ้งหนี้ให้ลูกค้าแต่ละราย ดูว่าใครยังไม่จ่าย และบันทึกภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายตอนรับเงินได้ในรายการเดียว แพ็กเกจฟรีตลอดชีพไม่ต้องใส่บัตรเครดิต ดูที่ ราคา
สรุป
ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่มีเงินได้ 40(2) หักค่าใช้จ่ายเหมาได้ 50% ไม่เกิน 100,000 บาท ยื่น ภ.ง.ด.90 ทุกปี และนำภาษีที่ถูกหัก 3% มาเครดิต ถ้าถูกหักไว้เกินภาษีจริงก็ขอคืนได้ การเก็บ 50 ทวิ และสรุปรายรับทุกเดือนทำให้ยื่นแบบได้เร็วและไม่ตกหล่น
XBalance ช่วยจัดระบบข้อมูลและเอกสาร แต่ไม่ใช่การให้คำปรึกษาทางภาษีหรือบัญชี กรณีเฉพาะควรตรวจสอบกับนักบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญภาษีของคุณ ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569
