เมื่อธุรกิจเริ่มมีลูกค้ามากขึ้น การออกเอกสารด้วยสเปรดชีตหรือโปรแกรมพิมพ์เอกสารทั่วไปมักเริ่มไม่พอ โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยให้ออกเอกสาร คำนวณภาษี และเก็บข้อมูลไว้ที่เดียว แต่ละระบบมีจุดเด่นต่างกัน บทความนี้จึงรวมเกณฑ์การเลือกแบบเป็นกลาง ให้ SME ไทยใช้เทียบก่อนตัดสินใจ
ทำไม SME ไทยควรเลือกโปรแกรมให้ตรงกับกฎหมายไทย
ธุรกิจในไทยมีเอกสารและภาษีเฉพาะ เช่น ใบกำกับภาษี ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) และภาษีหัก ณ ที่จ่าย โปรแกรมที่ออกแบบมาสำหรับตลาดอื่นอาจไม่รองรับรูปแบบเหล่านี้ครบ ทำให้ต้องแก้เอกสารเองภายหลัง
เช็กลิสต์เลือกโปรแกรมบัญชีออนไลน์
1. เอกสารภาษีแบบไทยครบถ้วน
- ใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้/ใบวางบิล ใบกำกับภาษี ใบเสร็จรับเงิน
- หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)
- รันเลขที่เอกสารต่อเนื่อง และแสดงเลขประจำตัวผู้เสียภาษีได้
2. รองรับ VAT และภาษีหัก ณ ที่จ่าย
- คำนวณ VAT อัตราปัจจุบัน 7% ตามพระราชกฤษฎีกาที่ขยายเวลา และปรับอัตราได้หากมีการเปลี่ยนแปลง
- เลือกราคาแบบรวม VAT หรือแยก VAT ได้
- คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายตามประเภทเงินได้
- สรุปข้อมูลภาษีขาย/ภาษีซื้อ ช่วยเตรียมยื่น ภ.พ.30 ซึ่งผู้จดทะเบียน VAT ต้องยื่นทุกเดือน
3. เทมเพลตเอกสารที่ดูเป็นมืออาชีพ
- ใส่โลโก้ ลายเซ็น และตรายางได้
- มีเทมเพลตหลายแบบ ส่งออกเป็น PDF ได้
4. ผู้ใช้หลายคนและการกำหนดสิทธิ์
- เพิ่มผู้ใช้ได้ เช่น เจ้าของ ฝ่ายขาย นักบัญชี
- กำหนดสิทธิ์ว่าใครดู สร้าง แก้ไข หรือลบเอกสารได้
- มีบันทึกการเปลี่ยนแปลง เพื่อตรวจสอบย้อนหลัง
5. ความปลอดภัยของข้อมูลและ PDPA
ข้อมูลลูกค้าในเอกสาร เช่น ชื่อ ที่อยู่ เบอร์โทร เป็นข้อมูลส่วนบุคคลภายใต้ พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) มาตรา 37 (1) กำหนดให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลจัดให้มีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการสูญหาย การเข้าถึง ใช้ เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือเปิดเผยข้อมูลโดยมิชอบ ดังนั้นควรถามผู้ให้บริการว่า
- เข้ารหัสการรับส่งข้อมูล (HTTPS) หรือไม่
- มีการควบคุมสิทธิ์การเข้าถึงและบันทึกการใช้งานหรือไม่
- มีนโยบายความเป็นส่วนตัวที่ชัดเจนหรือไม่
6. สำรองข้อมูลและส่งออกข้อมูลได้
- มีการสำรองข้อมูลสม่ำเสมอ
- ส่งออกข้อมูลเป็นไฟล์ (เช่น Excel/CSV/PDF) ได้ ไม่ถูกผูกติดกับระบบเดียว
7. ภาษาไทยและการใช้งานง่าย
- หน้าจอและเอกสารเป็นภาษาไทย รองรับวันที่แบบ พ.ศ.
- ใช้งานบนมือถือได้ มีช่องทางติดต่อฝ่ายช่วยเหลือเป็นภาษาไทย
ใบวางบิล ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จรับเงิน ต่างกันอย่างไร
เอกสารสามใบนี้มักสับสนกัน เพราะใช้ในขั้นตอนการเก็บเงินต่อเนื่องกัน
| เอกสาร | ใช้เมื่อไร | จุดประสงค์ |
|---|---|---|
| ใบแจ้งหนี้ (Invoice) | หลังส่งมอบสินค้า/บริการ | แจ้งยอดที่ลูกค้าต้องชำระและกำหนดชำระ |
| ใบวางบิล (Billing Note) | เมื่อไปวางบิลเรียกเก็บเงิน มักรวมหลายใบแจ้งหนี้ | ยืนยันว่าลูกค้ารับเอกสารเรียกเก็บเงินแล้ว และนัดวันชำระ |
| ใบเสร็จรับเงิน (Receipt) | เมื่อได้รับเงินแล้ว | เป็นหลักฐานการรับเงิน |
หน้าที่ออกใบรับตามประมวลรัษฎากร
ประมวลรัษฎากร มาตรา 105 กำหนดให้ผู้รับเงินต้องออกใบรับให้ผู้จ่ายเงินทันทีทุกคราวที่รับเงิน ไม่ว่าจะมีการเรียกร้องหรือไม่ เมื่อยอดรับชำระแต่ละครั้งเกินจำนวนที่อธิบดีกำหนด (สำหรับผู้จดทะเบียน VAT กฎหมายกำหนดเพดานไว้ไม่เกินหนึ่งพันบาท) ส่วน มาตรา 105 ทวิ กำหนดให้ทำต้นขั้วหรือสำเนาใบรับและ เก็บไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี นับแต่วันออกใบรับ และใบรับต้องมีข้อความอย่างน้อย ได้แก่
- เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ออกใบรับ
- ชื่อหรือยี่ห้อของผู้ออกใบรับ
- เลขลำดับของเล่มและของใบรับ
- วัน เดือน ปี ที่ออกใบรับ
- จำนวนเงินที่รับ
- ชนิด ชื่อ จำนวน และราคาสินค้า ในกรณีที่กฎหมายกำหนด
นอกจากนี้ มาตรา 105 ยังระบุว่า ผู้จดทะเบียน VAT ที่ออกใบกำกับภาษีซึ่งมีข้อความแสดงว่าได้รับเงินแล้ว สามารถใช้ใบกำกับภาษีนั้นเป็นใบรับได้ จึงเห็นเอกสารแบบ "ใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษี" อยู่บ่อย ๆ
สรุป
โปรแกรมบัญชีออนไลน์ที่ดีสำหรับ SME ไทยควรรองรับเอกสารภาษีไทย VAT และหัก ณ ที่จ่าย มีระบบสิทธิ์ผู้ใช้ ดูแลข้อมูลอย่างปลอดภัย และส่งออกข้อมูลได้ ใน XBalance คุณสามารถออกใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้/ใบวางบิล ใบกำกับภาษี ใบเสร็จรับเงิน และหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) พร้อมเทมเพลต PDF ที่ใส่โลโก้ ลายเซ็น และตรายางได้จากระบบเดียว ดูรายละเอียดที่ ฟีเจอร์ และ ราคา
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีหรือกฎหมายเฉพาะกรณี โปรดตรวจสอบกับกรมสรรพากรหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ
ข้อมูล ณ กันยายน 2569
แหล่งอ้างอิง
ข้อจำกัดความรับผิด
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายภาษีอากรเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมายหรือทางบัญชีสำหรับกรณีเฉพาะเจาะจงของกิจการใดกิจการหนึ่ง อัตราภาษี วงเงิน กำหนดเวลา และหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ที่กล่าวถึงอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ในภายหลัง ก่อนนำข้อมูลไปใช้ตัดสินใจ กรุณาตรวจสอบความถูกต้องล่าสุดกับกรมสรรพากร (rd.go.th) หรือปรึกษาผู้สอบบัญชี/ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีของท่าน


