ใบกำกับภาษี คืออะไร ใครต้องออก ต้องมีรายการอะไรบ้าง

ถ้าธุรกิจของคุณจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) แล้ว ใบกำกับภาษีคือเอกสารที่ต้องออกเกือบทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือให้บริการ ถ้าออกผิด ผู้ซื้ออาจใช้ใบนั้นเป็นภาษีซื้อไม่ได้ และผู้ขายเองก็อาจโดนเบี้ยปรับด้วย

บทความนี้สรุปว่าใบกำกับภาษีคืออะไร ใครต้องออก ต้องมีรายการอะไรตามกฎหมาย และต้องออกเมื่อไร

ใบกำกับภาษี คืออะไร

ใบกำกับภาษีคือหลักฐานที่ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ออกให้ผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ เพื่อแสดงมูลค่าสินค้าหรือบริการ และจำนวนภาษีมูลค่าเพิ่มที่เรียกเก็บ

• สำหรับ ผู้ขาย ภาษีตามใบกำกับภาษีคือ "ภาษีขาย"
• สำหรับ ผู้ซื้อ ที่จดทะเบียน VAT ภาษีเดียวกันนี้คือ "ภาษีซื้อ" ซึ่งนำไปหักกับภาษีขายได้ ถ้าใบกำกับภาษีถูกต้องครบถ้วน

อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มในปัจจุบันคือ 7% ตามพระราชกฤษฎีกาที่ขยายเวลาการลดอัตรา ฉบับล่าสุดคือฉบับที่ 807 พ.ศ. 2569 ซึ่งขยายไปถึงวันที่ 30 กันยายน 2570

ใครมีหน้าที่ออกใบกำกับภาษี

มาตรา 86 แห่งประมวลรัษฎากร กำหนดให้ ผู้ประกอบการจดทะเบียน จัดทำใบกำกับภาษีและสำเนาใบกำกับภาษีเมื่อขายสินค้าหรือให้บริการ

ส่วนผู้ที่ต้องจดทะเบียน VAT ตามข้อมูลของกรมสรรพากร ได้แก่ ผู้ประกอบกิจการที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ซึ่งต้องจดทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน

ข้อควรระวัง: ผู้ที่ ยังไม่ได้จดทะเบียน VAT ห้ามออกใบกำกับภาษี และภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีที่ออกโดยผู้ไม่มีสิทธิออก ผู้ซื้อก็นำไปหักไม่ได้ตามมาตรา 82/5

รายการที่ต้องมีในใบกำกับภาษี (มาตรา 86/4)

ใบกำกับภาษีเต็มรูปต้องมีรายการอย่างน้อยดังนี้

| ลำดับ | รายการตามมาตรา 86/4 | |---|---| | 1 | คำว่า "ใบกำกับภาษี" ในที่ที่เห็นได้เด่นชัด | | 2 | ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ออกใบกำกับภาษี | | 3 | ชื่อ ที่อยู่ ของผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ | | 4 | หมายเลขลำดับของใบกำกับภาษี และหมายเลขลำดับของเล่ม (ถ้ามี) | | 5 | ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการ | | 6 | จำนวนภาษีมูลค่าเพิ่ม แยกออกจากมูลค่าสินค้าหรือบริการให้ชัดเจน | | 7 | วัน เดือน ปี ที่ออกใบกำกับภาษี | | 8 | ข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด |

ข้อความเพิ่มเติมตามประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 199

สำหรับรายการที่ 8 ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 199) กำหนดให้ใบกำกับภาษีที่ออกตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2558 ต้องมีข้อมูลเพิ่ม ได้แก่

• เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ซื้อ กรณีผู้ซื้อเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน
• สถานประกอบการของผู้ออกใบกำกับภาษี โดยระบุว่าเป็น "สำนักงานใหญ่" หรือ "สาขาที่ ..." ตามใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม
• สถานประกอบการของผู้ซื้อที่เป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน

ภาษาและสกุลเงิน

ใบกำกับภาษีต้องทำเป็นภาษาไทย ใช้สกุลเงินไทย และใช้ตัวเลขไทยหรือตัวเลขอารบิก เว้นแต่ได้รับอนุมัติจากอธิบดีให้ใช้ภาษาหรือสกุลเงินอื่น

ต้องออกใบกำกับภาษีเมื่อไร

มาตรา 86 กำหนดให้ออกใบกำกับภาษี ทันทีที่ความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มเกิดขึ้น ซึ่งเรียกกันว่า "จุดความรับผิด" (Tax Point)

การขายสินค้า (มาตรา 78)

โดยหลัก ความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อส่งมอบสินค้า แต่ถ้ามีการกระทำต่อไปนี้ก่อนส่งมอบ ความรับผิดจะเกิดขึ้นทันทีที่มีการกระทำนั้น

• โอนกรรมสิทธิ์สินค้า
• ได้รับชำระราคาสินค้า
• ได้ออกใบกำกับภาษี

การให้บริการ (มาตรา 78/1)

โดยหลัก ความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อ ได้รับชำระราคาค่าบริการ แต่ถ้าออกใบกำกับภาษีหรือได้ใช้บริการก่อนได้รับชำระ ความรับผิดจะเกิดขึ้นทันทีที่มีการกระทำนั้น

มาตรา 78 และ 78/1 ยังมีกรณีเฉพาะอื่น เช่น การขายแบบผ่อนชำระ หรือบริการบางประเภท ถ้าธุรกิจของคุณเข้าข่าย ควรตรวจสอบรายละเอียดเพิ่มเติม

ไม่ออกหรือออกไม่ถูกต้อง มีผลอย่างไร

ประมวลรัษฎากรมีทั้งเบี้ยปรับทางแพ่ง (มาตรา 89) และโทษทางอาญา (มาตรา 90/2 และ 90/4) สำหรับกรณีต่างๆ เช่น ไม่ออกใบกำกับภาษี ไม่ส่งมอบใบกำกับภาษีให้ผู้ซื้อ หรือออกใบกำกับภาษีโดยไม่มีสิทธิ อัตราโทษแตกต่างกันไปตามลักษณะความผิด ควรตรวจสอบกับกรมสรรพากรเมื่อเกิดกรณีจริง

อีกผลที่สำคัญคือ ใบกำกับภาษีที่มีข้อความไม่ถูกต้องหรือไม่สมบูรณ์ในส่วนที่เป็นสาระสำคัญ อาจทำให้ผู้ซื้อนำภาษีซื้อไปหักไม่ได้ (มาตรา 82/5)

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: ใบกำกับภาษีกับใบเสร็จรับเงินเป็นใบเดียวกันได้ไหม ตอบ: ในทางปฏิบัติทำได้ เช่น "ใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษี" แต่เอกสารนั้นต้องมีรายการครบตามมาตรา 86/4 และประกาศที่เกี่ยวข้อง

ถาม: ถ้ายังไม่ได้จดทะเบียน VAT ออกใบกำกับภาษีได้ไหม ตอบ: ไม่ได้ เพราะเฉพาะผู้ประกอบการจดทะเบียนเท่านั้นที่มีสิทธิออกใบกำกับภาษี

ถาม: ต้องเก็บสำเนาใบกำกับภาษีไว้นานเท่าไร ตอบ: มาตรา 87/3 กำหนดให้เก็บรายงาน ใบกำกับภาษี สำเนาใบกำกับภาษี และเอกสารประกอบไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี

สรุป

ใบกำกับภาษีคือหลักฐานสำคัญของระบบ VAT ถ้าคุณออกให้ตรงเวลาตามจุดความรับผิด และมีรายการครบตามมาตรา 86/4 และประกาศฉบับที่ 199 ทั้งผู้ขายและผู้ซื้อก็จะเสี่ยงน้อยลง

ใน XBalance คุณสามารถออกใบกำกับภาษี ใบเสร็จรับเงิน ใบเสนอราคา และหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย ได้จากระบบเดียว มีเทมเพลต PDF ที่ใส่โลโก้ ลายเซ็น และตรายางได้ พร้อมคำนวณ VAT 7% ให้ ดูเพิ่มเติมที่ ฟีเจอร์

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีหรือกฎหมายเฉพาะกรณี โปรดตรวจสอบกับกรมสรรพากรหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

ข้อมูล ณ กันยายน 2569

แหล่งอ้างอิง

• ประมวลรัษฎากร มาตรา 85–86 – กรมสรรพากร
• ประมวลรัษฎากร มาตรา 77–79 – กรมสรรพากร
• ประกาศอธิบดีฯ เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 199) – กรมสรรพากร
• ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม – กรมสรรพากร

ข้อจำกัดความรับผิด

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายภาษีอากรเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมายหรือทางบัญชีสำหรับกรณีเฉพาะเจาะจงของกิจการใดกิจการหนึ่ง อัตราภาษี วงเงิน กำหนดเวลา และหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ที่กล่าวถึงอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ในภายหลัง ก่อนนำข้อมูลไปใช้ตัดสินใจ กรุณาตรวจสอบความถูกต้องล่าสุดกับกรมสรรพากร (rd.go.th) หรือปรึกษาผู้สอบบัญชี/ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีของท่าน