ใบเสร็จรับเงิน (กฎหมายเรียกว่า "ใบรับ") คือหลักฐานว่าผู้ขายได้รับเงินแล้ว ตามมาตรา 105 แห่งประมวลรัษฎากร ผู้ขายหรือผู้รับเงินต้องออกใบรับให้ผู้ซื้อ ทันทีทุกครั้งที่รับเงิน ไม่ว่าผู้ซื้อจะขอหรือไม่ก็ตาม (เมื่อยอดถึงเกณฑ์ที่อธิบดีกำหนด) และมาตรา 105 ทวิ กำหนดรายการขั้นต่ำที่ต้องมี พร้อมให้เก็บต้นขั้วหรือสำเนาไว้ ไม่น้อยกว่า 5 ปี
บทความนี้สรุปว่าใบเสร็จรับเงินต้องมีอะไรบ้าง ใครต้องออก ต่างจากใบกำกับภาษีอย่างไร และวิธีออกให้ถูกตั้งแต่ใบแรก
ใบเสร็จรับเงิน คืออะไร
ใบเสร็จรับเงินคือเอกสารที่ยืนยันว่า มีการชำระเงินเกิดขึ้นแล้ว ผู้ซื้อใช้เป็นหลักฐานการจ่าย ส่วนผู้ขายใช้เป็นหลักฐานรายรับ
ในวงจรเอกสารขาย ใบเสร็จมักเป็นเอกสารใบสุดท้าย
- ใบเสนอราคา เสนอราคาก่อนตกลง
- ใบแจ้งหนี้ / ใบวางบิล แจ้งยอดที่ต้องชำระ
- ใบกำกับภาษี (เฉพาะผู้จดทะเบียน VAT)
- ใบเสร็จรับเงิน ยืนยันว่ารับเงินแล้ว
ใครต้องออกใบเสร็จรับเงิน
มาตรา 105 กำหนดว่า ผู้ขาย ผู้ให้เช่าซื้อ ผู้รับเงิน หรือผู้รับชำระราคา ต้องออกใบรับให้ผู้ซื้อในทันทีทุกคราวที่รับเงิน ไม่ว่าจะมีการเรียกร้องให้ออกหรือไม่
จำนวนเงินขั้นต่ำที่ต้องออกใบรับเป็นไปตามที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด โดยกฎหมายวางเพดานไว้ดังนี้
- ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT หรือภาษีธุรกิจเฉพาะ: อธิบดีกำหนดเกิน 1,000 บาท ไม่ได้
- กรณีอื่น: อธิบดีกำหนดเกิน 10,000 บาท ไม่ได้
สำหรับผู้จดทะเบียน VAT ที่รับเงินต่อครั้งต่ำกว่าเกณฑ์ มาตรา 105 ตรี ให้ บันทึกยอดรวมเป็นรายวัน ตามแบบที่อธิบดีกำหนด และเก็บไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี
หมายเหตุ: เกณฑ์ขั้นต่ำที่ใช้จริงอยู่ในประกาศอธิบดี ซึ่งอาจปรับได้ ควรตรวจสอบกับ rd.go.th ก่อนใช้
ใบเสร็จรับเงินต้องมีรายการอะไรบ้าง (มาตรา 105 ทวิ)
ใบรับต้องเขียนด้วยตัวเลขไทยหรืออารบิก และอักษรไทย โดยอย่างน้อยต้องมี
| # | รายการที่ต้องมี | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 1 | เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ออกใบรับ | 0105xxxxxxxxx |
| 2 | ชื่อหรือยี่ห้อของผู้ออกใบรับ | บริษัท ตัวอย่าง จำกัด |
| 3 | เลขลำดับของเล่มและของใบรับ | เล่ม 3 เลขที่ 0125 |
| 4 | วัน เดือน ปี ที่ออกใบรับ | 27 ตุลาคม 2569 |
| 5 | จำนวนเงินที่รับ | 12,500 บาท |
| 6 | ชนิด ชื่อ จำนวน และราคาสินค้า (กรณีขายหรือให้เช่าซื้อสินค้า ตามเงื่อนไขในกฎหมาย) | กระดาษ A4 10 รีม |
นอกจากรายการบังคับ ในทางปฏิบัติควรใส่ชื่อลูกค้า วิธีชำระเงิน และเลขที่เอกสารอ้างอิง (เช่น เลขใบแจ้งหนี้) เพื่อให้ตามรอยได้ง่าย
เช็กลิสต์ก่อนส่งใบเสร็จให้ลูกค้า
- ได้รับเงินแล้วจริง และยอดตรงกับเงินที่เข้า
- มีเลขผู้เสียภาษีและชื่อผู้ออก
- เลขเล่ม/เลขที่ต่อเนื่อง ไม่ซ้ำ
- ลงวันที่ที่ออกใบ
- ระบุรายการสินค้าตามเงื่อนไขของกฎหมาย
- เก็บสำเนาไว้อย่างน้อย 5 ปี
ต้องเก็บสำเนาใบเสร็จกี่ปี
มาตรา 105 ทวิ ให้ผู้ออกใบรับ เก็บต้นขั้วหรือสำเนาไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี นับแต่วันที่ออกใบรับ
ถ้าออกใบเสร็จจากโปรแกรม ควรเลือกระบบที่ส่งออกข้อมูลและไฟล์ย้อนหลังได้ตลอด จะได้ไม่ติดปัญหาเมื่อต้องเรียกเอกสารเก่า
ใบเสร็จรับเงิน ต่างจากใบกำกับภาษีอย่างไร
| ประเด็น | ใบเสร็จรับเงิน (ใบรับ) | ใบกำกับภาษี |
|---|---|---|
| ใช้ยืนยันอะไร | การรับเงิน | ภาษีมูลค่าเพิ่มที่เรียกเก็บ |
| ใครออก | ผู้รับเงินตามมาตรา 105 | ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT |
| รายการบังคับ | มาตรา 105 ทวิ | มาตรา 86/4 |
| ผู้ซื้อใช้ขอภาษีซื้อได้ไหม | ไม่ได้ ถ้าไม่ใช่ใบกำกับภาษี | ได้ ถ้ารายการครบถูกต้อง |
หลายกิจการออกเอกสารฉบับเดียวที่ใช้เป็นทั้งใบเสร็จรับเงินและใบกำกับภาษี ถ้าทำแบบนี้ ให้ตรวจว่ามีรายการครบ ทั้ง มาตรา 105 ทวิ และมาตรา 86/4 อ่านรายละเอียดใบกำกับภาษีได้ที่ ใบกำกับภาษี คืออะไร
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ออกใบเสร็จก่อนได้รับเงินจริง ทำให้หลักฐานไม่ตรงกับเงินเข้า ถ้ายังไม่ได้รับเงิน ให้ใช้ใบแจ้งหนี้
- เลขที่เอกสารกระโดดหรือซ้ำ ทำให้ตรวจสอบย้อนหลังยาก
- ไม่มีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ออก ซึ่งเป็นรายการบังคับข้อแรก
- ทำใบเสร็จหายแล้วออกใหม่เป็นใบปกติ แทนที่จะทำตามวิธีของใบแทน ควรตรวจขั้นตอนกับกรมสรรพากร
ออกใบเสร็จรับเงินด้วย XBalance
XBalance เป็นระบบบัญชีออนไลน์ที่ออกใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษี และใบเสร็จได้ในที่เดียว เอกสารที่ลงบัญชีแล้วจะกลายเป็นสมุดรายวันที่เดบิตเท่ากับเครดิตเสมอ ติดตามลูกหนี้และสถานะการรับเงินได้ และส่งออกตารางเป็น CSV หรือบันทึกเอกสารเป็น PDF ได้ตลอดเวลา
เริ่มได้ด้วยแพ็กเกจ ฟรีตลอดชีพ ไม่ต้องใส่บัตรเครดิต ดูรายละเอียดที่ ราคา หรือ ฟังก์ชันทั้งหมด
สรุป
ใบเสร็จรับเงินออกทันทีเมื่อรับเงิน ใส่รายการขั้นต่ำตามมาตรา 105 ทวิ ให้ครบ รันเลขที่ต่อเนื่อง และเก็บสำเนาไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี ถ้าใช้เป็นใบกำกับภาษีด้วย ให้ตรวจรายการตามมาตรา 86/4 เพิ่มอีกชุด
XBalance ช่วยจัดระบบข้อมูลและเอกสาร แต่ไม่ใช่การให้คำปรึกษาทางภาษีหรือบัญชี กรณีเฉพาะควรตรวจสอบกับนักบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญภาษีของคุณ ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569



